Składki od umowy zlecenie - rencisty, emeryta, własnego pracownika, kalkulator

Umowy zlecenie w większości przypadków podlegają składkom ZUS. Sposób ich potrącania jest zależny od tego jakie tytuły do ubezpieczeń posiada zleceniobiorca, dlatego też z punktu widzenia zleceniodawcy bardzo ważne jest uzyskanie informacji na ten temat.

Zacząć można od tego, kto przy umowach zlecenia nie podlega składkom ZUS. Tyczy się to uczniów i studentów, którzy nie ukończyli 26 roku życia. Dla zleceniodawcy podpisywanie umów zlecenie z takimi osobami jest najbardziej korzystne, ponieważ umowy te nie są oskładkowane. Jak to natomiast wygląda w innych przypadkach?

1. Umowa zlecenia z własnym pracownikiem.

Umowy zlecenia podpisywane przez pracodawców z ich własnymi pracownikami co do zasady podlegają obowiązkowo wszystkim ubezpieczeniom – nie ma przy tym znaczenia to czy pracownik posiada jakiś inny tytuł do ubezpieczeń, a jeśli tak, to jaki. Należy w tym momencie wspomnieć jednak o sytuacji pracowników przebywających na urlopie wychowawczym lub urlopie macierzyńskim – w tych przypadkach ubezpieczenie chorobowe jest dobrowolne.

2. Umowa zlecenie z osobą nie będącą pracownikiem.

Zleceniodawca, podpisując umowę z osobą nie będącą jego pracownikiem, musi pamiętać o tym, że zleceniobiorca podlega obowiązkowo składkom na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, wypadkowe i zdrowotne, konieczne jest również w tym przypadku odprowadzanie składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Jedynie składki na ubezpieczenie chorobowe mają charakter dobrowolny, a zatem sam zleceniobiorca decyduje o tym czy chce podlegać temu ubezpieczeniu. Jeśli umowa zlecenie stanowi dla niego jedyne źródło dochodu, wówczas powinien on rozważyć opłacanie składek na ubezpieczenie chorobowe, albowiem są one podstawą do wypłacania zasiłku chorobowego. Należy w tym miejscu też zaznaczyć, iż aby dana osoba została objęta dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym, musi obowiązkowo podlegać ubezpieczeniom społecznym – tak więc np. uczeń czy student do 26 roku życia nie może dobrowolnie zgłosić się do ubezpieczenia chorobowego.

3. Umowa zlecenie z osobą zatrudnioną u innego pracodawcy.

Zleceniobiorca zatrudniony u innego pracodawcy i otrzymujący z tego tytułu o najmniej minimalne wynagrodzenie (1680 zł brutto w 2014 r.) podlega obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu. Może on zostać również objęty dobrowolnym ubezpieczeniom rentowemu i emerytalnemu. Jeśli natomiast nie osiąga minimalnego wynagrodzenia za pracę, wówczas podpisanie z nim umowy zlecenia wiąże się z obowiązkiem odprowadzania składek na ubezpieczenie rentowe i emerytalne, składki na ubezpieczenie chorobowe są zaś dobrowolne.

4. Umowa zlecenie z osobą prowadzącą działalność gospodarczą.

Jeżeli przedmiot umowy zlecenie pokrywa się z przedmiotem działalności gospodarczej, wówczas umowa zlecenie zawarta z osobą prowadzącą własną działalność nie podlega ani obowiązkowym, ani dobrowolnym ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu. Jeżeli natomiast umowa zlecenie nie jest wykonywana w ramach działalności gospodarczej, wówczas zleceniobiorca podlega ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu obowiązkowo z działalności gospodarczej, o ile podstawa wymiaru składek z umowy zlecenie jest niższa od najniższej podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących działalność gospodarczą. Z tytułu umowy zlecenie zleceniobiorca może dobrowolnie podlegać ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu. Jeśli podstawa wymiaru składek z umowy zlecenie jest równa lub wyższa od najniżej podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, wtedy osoba prowadząca działalność podlega ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu obowiązkowo z tego tytułu, który powstał wcześniej. W przypadku drugiego tytułu składki mają charakter dobrowolny.

Planowane zmiany

Do końca 2015 r. osoba, która wykonuje kilka umów zlecenia, ma prawo do wybrania umowy, na mocy której będzie podlegała obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu, przy czym kwota podstawy wymiaru składek z tej umowy nie ma znaczenia. Od 1 stycznia 2016 r. ten stan prawny zmieni się. Nastąpią wówczas zmiany w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych, a także w paru innych związanych z nią ustawach, np. w tej dotyczącej zbiegu ubezpieczeń społecznych z kilku umów zlecenia. W praktyce zatem sprawa będzie przedstawiać się w następujący sposób. Otóż jeżeli ktoś będzie się kwalifikował do objęcia go obowiązkowym ubezpieczeniami emerytalnym i rentowemu oraz jednocześnie wykonywał kilka umów zlecenia, wówczas obowiązek ubezpieczenia rozciągnie się na wszystkie te umowy – o ile łączna podstawa wymiaru składek z tytułu tych umów będzie mniejsza aniżeli  kwota minimalnego wynagrodzenia. Jeżeli zaś kwota ta zostanie osiągnięta lub przekroczona, powyższa zasada nie będzie stosowana.